جذب تابش

(%T) T : عبور (درصد عبور) : e      ضریب جذبی مولی L. mol-1 cm-1    b: ضخامت سل (طول مسیر عبور اشعه الکترو مغناطیس) cm

C: غلظت mol.L-1

هر چقدر ضریب جذب مولی ماده بیشتر باشد روش حساس‌تر است (یعنی به ازاء b, c ثابت  دارای A بیشتری است)

ـ ماده‌ای که هیچ گونه


جذب ندارد (یا محلولی که در آن هیچ ماده جذب کننده‌ تابش وجود ندارد و هیچ کاهشی در شدت تابش ایجاد نمی کند) محلول بلانک یا سفید نامیده می شود.

در این مورد مقدار جذب صفر و یا عبور (T) و درصد عبور (%T) صددرصد است.

   

طرز تعیین غلظت یک ماده توسط اسپکتروفتومتری

1ـ تهیه محلول بلانک (یا محلولی که دارای تمامی گونه‌ها بغیر از گونه مورد نظراست) A= 0

2ـ تهیه نمونه‌های استاندارد از گونه‌ موردنظر با غلظتهای مشخص     C1, C2, C3, C4,  ...

3ـ قرائت جذب محلولهای استاندارد     As1, As2, As3, As4, ...

4ـ رسم جذب برحسب غلظتهای استاندارد و بدست آوردن نمودار کالیبراسیون

5ـ اندازه‌گیری جذب محلول مجهول و بدست آوردن غلظت  مجهول از روی نمودار کالیبراسیون 

Cx Þ Ax

- در عمل ابتدا محلول بلانک در سل قرار داده شده شکاف منبع تابش بسته شده 100% جذب یا صفر درصد عبور تنظیم می‌شود

 - سپس شکاف منبع تابش باز شده 100% عبور یا صفر درصد جذب تنظیم می‌شود

- بعد از تنظیم صفر و 100جذب محلولهای استاندارد و مجهول اندازه‌گیری می‌شود.

این عمل در دستگاهها توسط Auto zero یا Baseline می‌گردد.

 

عوامل مؤثر بر      : دما ـ نوع حلال ـ نوع ماده حل شده ـ طول موج

 رسم منحنی کالیبراسیون :

 : طول موجی که در آن ماده حداکثر جذب را دارا است ( از مشخصات جسم مورد اندازه‌گیری )

 

محدوده اندازه‌گیری                                             

« سیستم فقط در فاصله‌ای از غلظت که توسط خط راست مشخص می‌شود از قانون بیر ـ لامبرت پیروی می‌کند. »

 

عوامل انحراف از قانون Beer-Lambert   (A = ebC)

1ـ انحرافهای شیمیایی

تفکیک، پلیمری شدن, تجمع، تشکیل کمپلکسهای مختلف، حلال‌پوشی ترکیبات مورد اندازه گیری، تغییرpH محیط و...

2ـ انحرافهای فیزیکی

تغییر رنگ برخی از مواد متناسب با تغییر غلظت، تفاوت ضریب شکست (n) در محلولهای رقیق و غلیظ

3ـ انحرافهای دستگاهی

 تکفام نبودن تابش، آلودگی سلها، خطی نبودن جریان حاصل در دتکتور(فتوسل) با شدت نورتابشی، تغییر در مقدار الکتریسیته و درجه حرارت.

4- سایر عوامل

 تجزیه کیفی : هر ترکیب خاصی  مخصوص به خود دارد " استفاده از این عامل در تجزیه کیفی "

 گروه‌های رنگ‌ساز : عوامل اشباع نشده معمولاً باعث ایجاد رنگ می‌شوند.

 

  بخشهای یک دستگاه طیف نورسنج :

  خصوصیات منبع تابش :

o        ـ شدت زیاد

o        ـ تولید تمام محدوده فوق بنفش ـ مرئی

o        ـ پرتوهای پایدار و یکنواخت

o        ـ طول عمر زیاد

o        ـ کمترین اتلاف و هزینه

محدوده مرئی  : لامپ تنگستن فوق بنفش  : لامپ بخار دوتریم

  • تکفام ساز : 1- منشورها 2- شبکه‌پراش

 

  • سلول نمونه : ناحیه مرئی ( پلاستیکی و شیشه‌ای )

                                   ناحیه فرابنفش ( کوارتز ( شیشه و پلاستیک در این ناحیه جذب دارند ))

  • آشکارساز : فوتولوله ( PT ) - فوتوتکثیر کننده ( PMT )

 

  • ثبات : نشانگرهای عقربه دار- نشانگرهای دیجیتالی ـ مانیتور

       

 





تاريخ : ۱۳۸۸/۳/٥ | ۱٠:٤٠ ‎ق.ظ | نویسنده : ابراهیم عصاره دزفولی | نظرات ()
.: Weblog Themes By BlackSkin :.